“Nhớ mãi và không bao giờ quên!”

154
November 05, 2018
Chúng tôi đến gặp Đại tá Dương Niết vào một buổi chiều Thu trong căn nhà nhỏ ở phố Nguyễn Viết Xuân, Phương Mai, Thanh Xuân, Hà Nội. Ở tuổi 84, ông vẫn giữ vững phong thái của người lính Cụ Hồ. Khi được hỏi về ký ức về những ngày tháng hào hùng tiến vào  tiếp quản Thủ đô, đôi mắt của người chiến sĩ Tiểu đoàn Bình Ca (Trung đoàn Thủ đô - Đại đoàn 308) năm ấy lại sáng long lanh, xúc động. Ông hào hứng kể cho chúng tôi nghe về ký ức ngày 10/10/1954.
Tháng 8/1945, Tiểu đoàn Bình Ca (Đại đoàn 308) được chính Đại tướng Võ Nguyên Giáp đặt tên, nhận lệnh đi tiên phong vào tiếp quản các vị trí Pháp đóng quân, để bảo vệ nhân dân, cơ sở hạ tầng và chuẩn bị đón đại quân chiến thắng trở về. Đại tá Dương Niết (nguyên Hiệu phó Trường Trung cao không quân, hiện nay là Học Viện Phòng không Không quân) khi ấy vinh dự là một chiến sỹ của Tiểu đoàn Bình Ca.
 
 
Tiểu đoàn Bình Ca trên cầu Đuống tiến về Hà Nội, ngày 08/10/1954
 
Đại tá Dương Niết kể: "Đúng 8 giờ sáng ngày 8/10/1954, chúng tôi đã có mặt ở phía bắc cầu Đuống. Đứng chờ khoảng 15 phút, một hạ sĩ quan của Pháp ra mời chúng tôi vào cầu. Lễ đón chính thức đoàn chúng tôi được tổ chức trên cầu Đuống.
Ôtô của Pháp đưa chúng tôi về 35 vị trí có quân Pháp đóng. Đây là những vị trí quan trọng, Pháp đã chiếm giữ ngay từ khi chúng đặt chân đến Hà Nội, như: Phủ Toàn quyền, Tòa Thị chính, Tòa án tối cao, Sở Cảnh sát Bắc Việt, Nhà máy điện, nhà máy nước, Nhà máy đèn Bờ Hồ, Ga Hàng Cỏ, Nhà tù Hỏa Lò, Bệnh viện Bạch Mai.
Với mưu đồ trao trả chúng ta một Hà Nội tan hoang, xơ xác, rỗng tuếch nên việc đầu tiên, chúng phá chính là những nơi này. Nếu thực hiện được âm mưu đó, chúng sẽ gây cho ta không ít khó khăn. Do đó, bằng bất cứ giá nào, chúng ta cũng phải giữ, không để chúng cưỡng bức dân di cư, không cho chúng phá hoại hoặc lấy đi bất cứ thứ gì của ta.”
 
 
Những chiến sỹ Tiểu đoàn Bình Ca tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ
chụp tại Yên Hòa, Cầu Giấy tháng 11-1954 (Đại tá Dương Niết hàng ngồi)
 
Ngày 10/10/1954, một ngày lịch sử. 5 giờ sáng, cả Hà Nội tưng bừng nhộn nhịp đón ngày hội lớn - Ngày hội chiến thắng - Thủ đô hoàn toàn giải phóng. Sau gần 3.000 ngày xa cách Thủ đô, nay các chiến sỹ của Tiểu đoàn Bình Ca, Đại đoàn 308 lại được trở về, hòa cùng với nhân dân nô nức đón mừng ngày chiến thắng, dưới bầu trời tự do, rực rỡ cờ hoa. 
Sau ngày 10/10/1954, Đại tá Dương Niết nhận nhiệm vụ vào tiếp quản Nhà tù Hỏa Lò, Đại tá nhớ lại: “Ngày 11/10/1954, đơn vị tôi phối hợp với lực lượng công an làm nhiệm vụ tiếp quản Nhà tù Hỏa Lò. Tôi không khỏi bàng hoàng và thán phục những chiến sỹ yêu nước, cách mạng bị thực dân Pháp giam giữ, đày ải tại đây. Mấy ngày ở đây, tôi ấn tượng nhất với tiếng chuông báo động ở khu chòi canh gác của lính Pháp khi vô tình chạm phải.”
 
 
Bộ đội vào tiếp quản Nhà tù Hỏa Lò 10/10/1954
 
Nói về cảm xúc của những ngày tiếp quản cách đây 64 năm, Đại tá Dương Niết nghẹn ngào: “Tôi cũng không biết tả lại như thế nào, chỉ có điều rằng, chúng tôi cảm nhận rất rõ là những cảm xúc khao khát hòa bình, tự do của người dân đến đêm 9/10 được bung ra, trong niềm vui sướng vô bờ bến, nhưng mắt nhòa lệ. Chúng tôi là những người dân ở nông thôn, đi bộ đội thì ở rừng, về tiếp quản Hà Nội, ngay cả sinh hoạt nơi thành phố cũng vô cùng bỡ ngỡ, ví như bật công tắc điện cũng chưa biết. Trên đường hành quân về Hà Nội, khi qua Làng Vân (ở phía Bắc cầu Đuống) vào chiều 7/10, lúc anh nuôi sắp sửa nấu cơm thì các bà, các chị mang gà, gạo, rau để đưa cho bộ đội ăn. Anh nuôi có giải thích là bộ đội không được nhận nhưng các bà, các chị vẫn cứ nấu cơm và mời bộ đội chúng tôi. Bữa cơm xúc động ấy tôi vẫn còn ghi nhớ mãi và không bao giờ quên.”
 
Lã Bích Thủy - Phòng Giáo dục Truyền thông
Chia sẻ:
Ý KIẾN BẠN ĐỌC
BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Đặng Việt Châu - Hồn thơ cách mạng (Phần 3)

Căm ghét bọn thực dân và lũ tay sai bán nước dùng cực hình nhằm khuất phục ý chí của những người yêu nước, bằng bút pháp hài hước lãng mạn, cách mạng đồng chí Đặng Việt Châu đã nhóm chúng lại trong...

Điều gì tạo nên sức hút từ trưng bày "Lửa Thanh xuân"?

Trước và sau khai mạc trưng bày "Lửa Thanh xuân", Di tích Lịch sử Nhà tù Hỏa Lò đã đón nhiều đoàn khách tham quan đến từ các cơ quan, đơn vị, trường học… trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Trưng bày đã...

Thông cáo báo chí Trưng bày: “Tìm lại ký ức”

Năm 2017, trưng bày “Tìm lại ký ức” tại Di tích lịch sử Nhà tù Hỏa Lò đã được bình chọn là một trong mười sự kiện văn hóa tiêu biểu của Thủ đô. Để giới thiệu tới đông đảo công chúng trong và ngoài...